چطور باید مبلغ چک را وصول کرد؟
![چطور باید مبلغ چک را وصول کرد؟ 1 چطور باید مبلغ چک را وصول کرد؟](https://dartoot.com/wp-content/uploads/2024/02/چطور-باید-مبلغ-چک-را-وصول-کرد؟.jpeg)
امروزه از مهم ترین دعاوی طرح شده در مراجع قضایی دعاوی مربوط به چک می باشد که موارد قابل توجه آن نیز عدم وصول چک،صدور چک بلامحل و از این قبیل موارد می باشد.بایستی گفت مباحث مربوط به اسناد تجاری مانند چک بسیار مفصل می باشد که طی مقالات متعدد به آن پرداخته ایم . اما در این مقاله قصد داریم تصویری کلی از تعریف چک و انواع آن به همراه روش های قانونی برای وصول آن را مورد بحث قرار دهیم. از آن جا که استفاده از چک قانون منحصر به فرد خودش را دارد بهتر است به عنوان شهروندی که در امور روزمره تجاری خود از چک استفاده می نمایید شناخت درستی از این سند تجاری داشته باشید چرا که عدم این شناخت ممکن است عواقب سهمگین و هولناکی برای افراد داشته باشد.چه بسیارند افرادی که قربانی دعاوی چک شده اند که ناشی از همین ناآگاهی از قوانین و ضوابط استفاده از چک بوده.توصیه می شود به هنگام استفاده از چک و دعاوی طرح شده برای چک با یک مشاور حقوقی و وکیل دادگستری متخصص در امور تجاری به خصوص وکیل چک مشورت نمایید.
گروه حقوقی دارتوت با کمال میل و با داشتن بهترین وکلای پایه یک دادگستری در دعاوی مربوط به چک مشاوره های تخصصی و راه کار های لازم حقوقی و کیفری را در اختیار مراجعین و موکلین خود قرار دهد تا در پروسه حقوقی و کیفری دعاوی مربوط به چک دچار مشکل نشوند. شما میتوانید برای دریافت فقط مشاوره حضوری یا آنلاین همین حالا با همین حالا با شمارههای 09128508709، 09904040616 یا 02188799791 تماس بگیرید و دعاوی حقوقی خود را با اطمینان کامل به ما بسپارید. همچنین این مقاله به جهت شناخت مبحث چک و انواع آن و روش های وصول چک برای شما عزیزان نوشته شده است.
ماهیت و دلیل استفاده از چک
چک یک ابزار مالی است که به عنوان یک سند نوشتاری برای انجام تراکنشهای پرداخت وجه در امور تجاری و شخصی مورد استفاده قرار میگیرد. این اسناد توسط صاحب حساب بانکی صادر میشوند و حاوی دستور پرداخت مبلغ معین به دارنده چک (پردازنده) میباشند. چکها به عنوان یکی از ابزارهای پرداخت معتبر در جهان مالی شناخته شدهاند.
چک به عنوان یک ابزار مالی جایگزین برای پول نقد مورد استفاده قرار میگیرد و در معاملات تجاری و شخصی گسترده استفاده میشود. با این حال، برای جلوگیری از مشکلات و نقصان در ارتباط با چک، مهم است قوانین مربوط به صدور و دریافت چک را به دقت رعایت کنید.
ارکان تشکیل دهنده چک
ارکان چک به سه جزء اصلی اطلاق میشوند و هرکدام از این اجزاء نقش مهمی در فرآیند چک دارند. بیایید به صورت خلاصه این ارکان را دوباره مرور کنیم:
- صادرکننده چک: این فرد یا سازمان، صاحب حساب بانکی است که چک را صادر میکند. او اطلاعات مربوط به مبلغ پرداختی را در چک وارد میکند و باید امضاء خود را نیز در آن بگذارد.
- دارنده چک: این فرد یا سازمان، شخصی است که مبلغ موجود در چک به نفع او است. دارنده چک میتواند یک شخص حقیقی یا حقوقی باشد.
- محال علیه چک: این بخش از ارکان چک به بانک یا مؤسسه مالی اشاره دارد که مسئول پرداخت مبلغ چک به دارنده چک است. بانک بر اساس دستور چک، وجوه را از حساب صادرکننده چک برداشت میکند و به دارنده چک پرداخت میکند.
در کل، این اجزاء به صورت ترکیبی با یکدیگر همکاری کرده و فرآیند پرداخت وجه را تضمین میکنند. به عنوان مثال، صادرکننده چک مشخص میکند که چک چگونه پرداخت شود، دارنده چک حق دریافت مبلغ را دارد، و محال علیه چک یا بانک نقش اجرایی در این فرآیند دارد.
انواع و اقسام چک
چکها دارای انواع مختلفی هستند و معمولاً در معاملات با حجم بالا به کار میروند. اگر شما قصد استفاده استفاده از چک را دارید،آشنایی با تفاوتهای انواع چک برای شما بسیار حیاتی است. اطلاعات کامل درباره انواع چکها به شما کمک میکند تا در معاملات مالی خود، به ویژه در ارتباط با بانک و تبادل مالی، تصمیمات بهتری بگیرید.
انواع چک به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: چکهای صادر شده توسط اشخاص و چکهای صادر شده توسط بانک.
- چکهای صادر شده توسط افراد
۱.چک عادی: یکی از انواع رایج چکهای بانکی، چک عادی است. در این نوع چک، صاحب حساب از دارایی حساب بانکی خود، یک چک را در وجه شخص مورد نظر یا حامل صادر میکند. برای نقد کردن این چک، باید به یکی از شعب بانکی که چک توسط آن صادر شده، مراجعه کرد.
چک تایید شده یا گواهی شده: برخلاف چکهای عادی، چکهای تایید شده از اعتبار پرداختی بالاتری برخوردارند. این تفاوت به دلیل تأیید بانک در مورد وجود وجه چک در حساب شخص صادر کننده چک است. بانک، حساب صادرکننده چک را به میزان مبلغ مندرج در چک جدا و مسدود میکند و وجه تایید شده تنها به دارنده چک پرداخت میشود.
- چکهای صادر شده توسط بانک
۱.چک تضمین شده یا بانکی: این نوع چک به درخواست مستقیم مشتری، توسط بانک صادر میشود. این چک به نام خود بانک صادرکننده یا یکی از شعبات آن صادر میشود. مهمترین ویژگی چک تضمین شده این است که پرداخت مبلغ مورد نظر توسط بانک تضمین میشود.
۲.چک رمزدار یا بین بانکی: چک بین بانکی نوعی از چکی است که به درخواست مشتری، توسط بانک، با هدف انتقالات مالی از حساب بانکی مشتری، برای یکی دیگر از بانکهای سطح کشور صادر میشود. این چکها همراه با رمز امنیتی صادر و به مشتریان ارائه میشوند.
۳.چک مسافرتی: یکی از دیگر انواع چک، چک مسافرتی است که معمولا به عنوان “تراول چک” شناخته میشود. این چکها توسط بانک صادر میشوند و مبلغ چک بر روی آن درج میشود.
طبق قوانین جدید چک، چکهای جدید با هدف اعتباربخشی به چک صادر شدهاند. ویژگیهای چکهای جدید به شرح زیر است:
الف-ظاهر این چکها بنفش رنگ است.
ب-در چکهای جدید، شناسه یکتای 16 رقمی در سمت چپ و بالای هر برگه چک دیده میشود.
ج-بر روی هر برگ چک جدید، بارکد وجود دارد.
د-بر روی چکهای جدید این عبارت درج شده است: “کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است”.
روش های وصول چک
برای مطالبه وجه چک روش های متفاوتی پیش بینی شده است از جمله مراجعه به دادسرا و شکایت کیفری چک بلامحل یا مراجعه به دادگاه حقوقی و مطالبه وجه چک با دادخواست حقوقی و در نهایت مراجعه به اداره اجرای ثبت و درخواست صدور اجرائیه یا به اصطلاح اجرای چک.
در جواب به این سوال که بهترین روش مطالبه وجه چک کدام است، بستگی به نکات زیادی دارد.از این جهت توصیه میشود قبل از هر اقدامی برای انتخاب کوتاه ترین روش و بهترین راه وصول چک با یک وکیل متخصص در امور چک و اسناد تجاری مشورت نمائید. نتایج مختلفی که از این سه راه حاصل می شود عبارت است از :
- ممنوع الخروجی
- حکم جلب
- خسارت دیرکرد
- حکم محکومیت
- تعیین مجازات
- ممنوعیت از داشتن دسته چک
- اقدام کیفری برای وصول چک : یکی از راههای اخذ وجه چک، شکایت از چک ثبت نشده میباشد که توسط دادگاه کیفری اجرا میشود. در فرآیند وصول چک به شیوه کیفری، دارنده چک موظف است در مدت ۶ ماه از تاریخ صدور چک، آن را برگشت زده و گواهی عدم پرداخت را از بانک دریافت نماید. در صورت عدم دریافت گواهی در این مدت، دیگر امکان اقدام به وصول چک از طریق رویه کیفری وجود ندارد. پس از این مرحله، دارنده چک باید به دادگاه کیفری مراجعه کرده و با ارائه گواهی عدم پرداخت از سوی صادر کننده چک، شکایت خود را ثبت نماید. لازم به ذکر است که این نوع شکایت کیفری تنها میتواند در مقابل صادرکننده چک مطرح شود و امکان اعمال این رویه علیه ضامن یا ظهرنویس چک وجود ندارد. همچنین به نکته توجه داشته باشید که برخی از چکها قابلیت وصول به شیوه کیفری را ندارند.
- اقدام حقوقی برای وصول چک : مراحل مسیر اقدام حقوقی برای وصول مبالغ مرتبط با چک، همانند سایر دعاوی حقوقی است. ابتدا، شما باید با پر کردن فرم دادخواست، که شامل اطلاعات شما به عنوان خواهان دعوی، اطلاعات خوانده دعوی، موضوع دعوی و دلایل خود است، به دفتر دادگاه مراجعه کنید. دفتر دادگاه سپس برای شما یک نوبت تعیین میکند. پس از بررسی دادگاه اگر رای به نفع شما صادر شود، احتمالاً خوانده دعوی به تجدیدنظر خواهد پرداخت. در صورتی که دلایل کافی نباشد، رای اولیه دادگاه تایید میشود. تمام این مراحل از طریق ابلاغیه به طرفین ارسال میشود. سپس، حکم باید به دفتر اجرائیه دادگاه ارسال شود تا اجرائیه صادر شود. محکوم به مدت ۱۰ روز از تاریخ صدور اجرائیه فرصت دارد که حکم را اجرا کند و بدهی خود را پرداخت کند. اگر این کار انجام نشود، طلبکار میتواند درخواست توقیف اموال را ارائه دهد. اگر محکوم به اندازه کافی منابع مالی نداشته باشد که بشود توقیف کرد، میتوان از دایره اجرای احکام، درخواست صدور حکم جلب محکوم را نمود.
- اقدام از طریق اداره ثبت : یکی از راههای اجرای چک، روش ثبتی میباشد. بر اساس این روش و به دلیل تلقی “چک” به عنوان یک سند لازم الاجرا توسط قوانین، دارنده چک میتواند در صورت عدم پرداخت صادرکننده چک به تعهدات مربوط به مبلغ چک، چک را به اجرا بگذارد. این روش اجرای چک برگشتی به نام اجرا گذاشتن چک با مفهوم خاص مطرح میشود.
برای انجام اجرا گذاشتن چک از طریق روش ثبتی، دارنده چک ابتدا باید به بانک محلی مراجعه کند و گواهی عدم پرداخت وجه چک برگشتی را از آن دریافت نماید. در گام بعدی، او میتواند با مراجعه به اداره ثبت اسناد محلی، فرم مربوط به صدور اجراییه برای چک برگشتی یا چک پرداخت نشده را تکمیل و به همراه کپی چک برگشتی و گواهی عدم پرداخت چک، درخواست صدور اجراییه چک برگشتی را به این اداره ارائه دهد.
اجراییه چک برگشتی به صادرکننده چک یا بدهکار ابلاغ شده و مهلت ۱۰ روزه داده میشود تا وجه چک برگشتی را به دارنده آن پرداخت نماید. در صورت عدم پرداخت در این مدت، اموال صادرکننده چک توقیف خواهد شد. لازم به ذکر است که توقیف اموال بدهکار در این روش در مهلت زمانی کوتاهتری نسبت به سایر روشها انجام میشود.
توجه به این نکته حائز اهمیت است که هزینه صدور اجراییه برای چک برگشتی بر عهده دارنده چک میباشد و او باید پنج درصد از کل مبلغ چک برگشتی را به عنوان هزینه صدور اجراییه پرداخت نماید. علاوه بر این، دارنده چک باید اموالی را به اجرائیه ثبت کند که جزء مستثنیات دین صادرکننده چک نباشد. مستثنیات دین ممکن است محل سکونت، خودرو، و اسباب و اثاثیه ضروری زندگی او را شامل شود. همچنین، در این روش باید مراقب باشید که بدهکار در مدت ۱۰ روز، اموال خود را به اشخاص دیگر انتقال ندهد تا دسترسی به آنها برای وصول وجه چک ایجاد نشود.
همین الان مشاوره بگیر
مجازات چک های برگشتی و بلامحل
چک ها به عنوان یک دارایی مالی محسوب شده و برای پرداخت وجه به شخص دیگری مورد استفاده قرار می گیرند بدین صورت که در زمان استفاده از چک، صاحب چک وجه مورد نظر رو با واحد “ریال” در چک مکتوب کرده و تاریخ وصول چک رو مشخص می کند و چک را به طرف مقابل خود تحویل می دهد. شخص تحویل یرنده چک هم موظف هست تا در تاریخ تعیین شده به بانک مراجعه کرده و چک رو وصول کند. اما اگر فرد فردی که چک رو صادر کرده در حساب جاری خود به اندازه وجه متکوب شده در چک موجودی نداشته باشد، چک بلامحل صادر کرده که به اصطلاح به آن چک برگشتی می گویند. دلایل دیگری هم مبنی بر برگشت خوردن چک وجود دارند که به شرح زیر هستند:
- مسدود شدن حساب
- عدم پرداخت وجه چک به دارنده
- بسته بودن حساب صادر کننده چک
- وجود مواردی مانند قلم خوردگی، عدم مطابقت امضا و یا اختلاف در مندرجات چک
طبق ماده ۷ قانون صدور چک “هر کس مرتکب بزه صدور چک بلامحل گردد به شرح ذیل محکوم خواهد شد:”
چنانچه مبلغ مندرج در متن چک کمتر از ده میلیون (۱۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال) باشد به حبس تا حداکثر شش ماه محکوم خواهد شد.
چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از ده میلیون (۱۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال تا پنجاه میلیون (۵۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال باشد از شش ماه تا یک سال حبس محکوم خواهد شد.
چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از پنجاه میلیون (۵۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال بیشتر باشد به حبس از یک سال تا دو سال و ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت دو سال محکوم خواهد شد و در صورتی که صادر کننده چک اقدام به اصدار چکهای بلامحل نموده باشد، مجموع مبالغ مندرج در متون چکها ملاک عمل خواهد بود.
مراجع صالح برای رسیدگی به دعاوی چک
مراجع صالح برای مطالبه چک حقوقی، دادگاه محل صدور گواهی عدم پرداخت؛ دادگاه محل اقامت خوانده یا دادگاه محل صدور چک می باشد، در چک کیفری، چنانچه فرد، تقاضای صدور حکم مجازات چک بلامحل را داشته باشد، دادگاه صالح، دادگاه و دادسرای محل صدور گواهی عدم پرداخت وجه چک، خواهد بود.
دعاوی مربوط به چک با وکلای گروه حقوقی دارتوت
در این راستا وکلای گروه حقوقی دارتوت با بهره گیری از روش های قانونی به شما کمک می کنند تا در فرآیند دعاوی مربوط به چک و آثار حقوقی و کیفری پس از آن تنها نبوده و در کوتاه ترین زمان ممکن و حداقل خسارت وارده در دعوای پیروز شوید.برای دریافت مشاوره همین حالا با ما تماس بگیرید.
همین الان مشاوره بگیر
▪ ارتباط با ما
جهت دریافت مشاوره رایگان، میتوانید به دو صورت حضوری و تلفنی، با ما در ارتباط باشید.
آدرس: تهران، میدان ونک، خیابان گاندی شمالی، کوچه صانعی غربی، پلاک ۲۱، طبقه سوم، واحد ۳۰۳
▪ دسترسی سریع
(لطفا VPN خود را روشن کنید)
▪ آخرین مقالات دارتوت
مشاوره و تماس
وکلای گروه حقوقی دارتوت، با بهرهگیری از روشهای قانونی به شما کمک می کنند تا در فرآیند دعاوی مربوط به افترا و آثار حقوقی و کیفری پس از آن تنها نبوده و در کوتاه ترین زمان ممکن و حداقل خسارت وارده در دعوای خود پیروز شوید. شما میتوانید برای دریافت مشاوره حضوری یا آنلاین همین حالا با شمارههای 09128508709 و 09904040616 تماس بگیرید.
درخواست مشاوره تخصصی
چرا دارتوت را باید انتخاب کنید؟
![چطور باید مبلغ چک را وصول کرد؟ 10 jhgh](https://dartoot.com/wp-content/uploads/2024/02/jhgh-300x274.png)
سئوالات متداول
بیشترین سئوالاتی که شما از ما پرسیدهاید و ما پاسخ دادهایم:
مسائل مالیاتی، همیشه پیچدگی خاص خود را دارند که نیاز است برای جلوگیری از جریمههای متعدد، یا کارشناسان مالیاتی مشورت نمایید.
انعقاد قرارداد، نکات بسیاری دارد که باید مفاد آن، به صورت کامل و واضح و شفاف درج شود. برای راهنمایی بیشتر، با کارشناسان دارتوت در تماس باشید.
برای دریافت اجرت المثل زن، باید به دادگاه مراجعه کرد و دادخواست مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت را ارائه داد.
![چطور باید مبلغ چک را وصول کرد؟ 11 سئوالات متداول گروه حقوقی دارتوت](https://dartoot.com/wp-content/uploads/2024/01/سئوالات-متداول-گروه-حقوقی-دارتوت-1024x1010.png)